Nguyễn Viết Tốn Broker Cell: 416-300-7653 E mail: tonguyen@trebnet.com |
CITY REALTY Inc., Brokerage Tel: 416-248-8880 Fax: 416-762-9910 546 Annette St., Toronto M6S 2C2 |
Nguyễn Andy Salesperson Cell: 416-894-8162 E mail: andynguyen@trebnet.com |
Trang Nhà | Tìm Nhà | Thị trường | Kiểm Tra | Mortgage | Mua Nhà | Bảo hiểm | Chủ nhà nên biết | Bán Nhà | Tài Liệu Khác | Máy Tính | Liên Kết |
Xin trích đăng 6 bài báo về vay tiền mua nhà bên Mỹ, không hoàn toàn giống Canada: |
Vay Tiền Mua Nhà Luật Sư LyLy Nguyễn Trước kia ở quê hương Việt Nam không có ngân hàng cho vay tiền nên mua nhà bao giờ cũng phải trả tiền ngay một lần. Thông thường một người thuộc giới trung lưu phải dành dụm cả một đời cần cù làm việc mới mua được một căn nhà nhỏ. Hoa Kỳ là một xứ tư bản kinh tế hùng mạnh do đó có được một hệ thống tài trợ sung túc sẵn sàng cho dân chúng vay tiền mua nhà dễ dàng chỉ cần có công ăn việc làm đủ khả năng trả tiền vay hàng tháng là có thể trở thành gia chủ một tài sản địa ốc. Trên đất Mỹ hầu hết ai cũng vay tiền mua nhà vì chỉ có một số rất ít thuộc giới nhà giầu mới có tiền gửi ngân hàng hoặc có những tài sản khác dễ thanh toán lấy tiền mặt mà mua nhà trả trọn một lúc. Ngay chính những người có khả năng mua nhà trả ngay cũng không làm vậy mà vẫn đi vay tiền mua nhà như mọi người khác vì họ muốn tận dụng ưu điểm khai bớt thuế. Món tiền vay được gọi là 'tài trợ địa ốc' (mortgage) hay nói nôm na là vay tiền mua nhà với điều kiện dùng nhà thế chấp. Thông thường có ba lối vay tiền để mua nhà hay tái tài trợ tức là vay nợ mới trả nợ cũ của ngôi nhà đã mua từ trước: 1. Vay với lãi suất cố định (Fixed Rate Mortgage): Lối vay này sẽ trả tiền lãi cho chủ nợ theo một mức phần trăm thỏa thuận trước trên số tiền vay và mức lãi không thay đổi trong suốt đời món nợ. Thí dụ nợ trong 30 năm thì lãi suất cố định sẽ không đổi trong suốt 30 năm, nếu trả đều hàng tháng nợ sẽ dứt hoàn toàn vào cuối năm thứ 30. Kiểu vay này có ưu điểm là mức lãi không đổi và người vay hàng tháng trả một số tiền đều đặn như nhau do đó tránh được hiểm họa bị tăng lãi bất chợt làm cho số tiền phải trả hàng tháng trội lên bất ngờ. Trường hợp lãi suất thị trường tăng dĩ nhiên chủ nợ bị thiệt vì vẫn phải giữ lãi thấp trong suốt 30 năm không đổi, ngược lại nếu lãi suất giảm người vay thay vì phải trả cao thì có thể vay nợ khác với mức lãi thấp để trả dứt nợ cũ lãi nhiều. Do đó thông thường lãi suất cố định bao giờ cũng cao hơn lãi suất điều chỉnh. 2. Vay với lãi suất điều chỉnh (Adjustable Rate Mortgage gọi tắt là ARM): Lúc đầu người vay được hưởng một mức lãi suất tương đối thấp và tiền trả hàng tháng theo đó cũng thấp nhưng chỉ có hiệu lực trong một thời gian tiên khởi thường từ 6 tháng tới 5 năm. Sau thời gian này mức lãi ARM sẽ điều chỉnh theo lãi suất thị trường được tính căn cứ theo chỉ số (index) vào thời điểm đó. Tuy nhiên mỗi chủ nợ đều có cách tính khác nhau kết quả có thể lợi hoặc bất lợi cho người vay. Ngoài ra mỗi chủ nợ ấn định thời hạn khác biệt, thí dụ thay đổi theo từng chu kỳ từ 3 tới 6 tháng hay có nơi điều chỉnh mỗi năm một lần. Thêm vào đó còn có giới hạn phần trăm tăng hoặc giảm chẳng hạn mỗi lần không quá 0.5%. Thông thường các nguồn tài trợ thường cống hiến mức lời khởi đầu (introductory rate) thấp để hấp dẫn người vay được trả tiền hàng tháng thấp rồi sau một thời gian mới tăng lãi nên tiền tháng phải trả cao hơn. Cũng có những chủ nợ thoạt đầu hạ mức lời chiêu dụ thật thấp trong một hạn định nào đó - có khi kéo dài tới 12 tháng - rồi sau ân hạn điều chỉnh lại theo lãi xuất chính thức. Cũng có nhiều nơi ấn định lãi suất đầu tiên cùng giới hạn tối đa thí dụ mức lời lúc đầu là 6% điều chỉnh giới hạn tối đa 11% có nghĩa là lãi suất có thể tăng nhiều nhất là 5% và mức lời cao nhất trong trường hợp này sẽ không quá 11%. 3. Vay với lãi suất cố định đoản kỳ (Baloon Mortgage): Loại này có lãi suất và tiền trả hàng tháng không đổi trong một thời kỳ thỏa thuận - thí dụ như 5 năm - rồi tới cuối hạn định phải trả dứt phần nợ còn lại. Trên thực tế ít khi người vay có đủ tiền trả hết sau 5 năm nên họ lại phải đi vay nợ mới, nhưng chẳng hạn vì lý do nào đó như hồ sơ tín dụng xấu không vay được thì người vay có thể lâm vào nguy cơ mất nhà. Loại lãi suất thả nỗi này không mấy được ưa chuộng chỉ có người vay trong trường hợp bất đắc dĩ không vay ở đâu được với các lối vay kể trên. Ngoài ba loại tài trợ chính thức trên còn kể thêm một loại cho vay thế chấp nữa gọi là “vay trên vốn liếng giá trị nhà” (home equity loan) thông dụng như kiểu “cầm nhà” lấy một số tiền căn cứ theo giá thị trường của ngôi nhà trừ đi số tiền còn nợ chính. Loại nợ này thường “thả nổi” với lãi suất điều chỉnh và trừ dần hàng tháng cho đến khi dứt nợ và người vay có quyền sử dụng tiền vay vào bất cứ mục đích gì. Ai có ý định mua nhà đều có thể vay tiền trực tiếp với ngân hàng hay hãng tài trợ địa ốc ở địa phương nơi mình cư ngụ hay vay qua trung gian của môi giới tài trợ (mortgage broker) có liên lạc đại diện các nguồn cho vay trong hay ngoài tiểu bang. Thông thường các nguồn tài trợ quảng cáo vài chương trình cho vay khác nhau có đặc điểm và điều kiện phù hợp với khả năng và hoàn cảnh của người đi vay. Tuy cùng một ngân hàng hay công ty tài trợ trên toàn quốc nhưng đôi khi chi nhánh tại các tiểu bang có thể có lãi suất và điều kiện khác nhau, do đó nên chịu khó nhẫn nại tham khảo nhiều nơi để cuối cùng chọn được nguồn tài trợ tốt nhất có lãi suất thấp và điều kiện vay dễ dàng. Trên thực tế điều kiện mua bán nhà và điều kiện vay tiền do chủ bán và nguồn tài trợ ấn định do đó người mua nhà nên tận dụng khả năng hiểu biết để tìm ra nguồn tài trợ thích hợp với nhu cầu của mình cho bớt tốn kém. Trước hết xét xem mình có thuộc thành phần được hưởng chương trình mua nhà của chính phủ như FHA hay VA cho người mới mua nhà lần đầu hoặc nhà do chủ nhân tự đứng bán hay tự đứng ra tài trợ. Nếu không thuộc thành phần đặc biệt thì nên đi khảo giá các nguồn tài trợ theo tiêu chuẩn 30 năm giao ước (conventional) để so sánh nơi nào có điều kiện vay dễ dàng và phân lời thấp nhất vì tuy cùng một thị trường địa ốc tại địa phương nhưng lãi suất và điều kiện thường chênh lệch rất xa. Cuối cùng khi chọn được một nơi vừa ý tốt hơn hết nên xúc tiến thủ tục ngay vì lãi suất thường lên xuống, trồi sụt rất nhanh khó tiên đoán được mức thay đổi trong những ngày kế tiếp. Khi tự đi vay tiền mua nhà phần đông gặp khó khăn không biết đặt những câu hỏi nào quan trọng nhất với nguồn tài trợ và khó lựa chọn vì họ chỉ có ít chương trình cho vay. Ngược lại dùng môi giới địa ốc có lợi điểm được chỉ dẫn đến nhiều nguồn có các chương trình vay khác nhau, môi giới có khả năng tham khảo tìm tòi nhiều nơi để tìm ra nguồn vay thích hợp cho nhu cầu của thân chủ. Dĩ nhiên dùng môi giới phải trả tiền công theo chấm (phần trăm số tiền vay) nên những ai tự tìm lấy được thì sẽ tiết kiệm được khoản tiền này. Bằng không có thời giờ hay không có hiểu biết nhiều trên lãnh vực vay tiền địa ốc thì giải pháp giản dị nhất vẫn là dùng trung gian. Khi ký kết mua nhà và trước khi nộp đơn vay tiền bao giờ cũng phải thương lượng thêm vào điều kiện “mua nhà thuận với điều kiện vay được tiền” (mortgage contingency clause) có nghĩa là nếu người định mua bị ngân hàng từ chối không cho vay thì có quyền lấy lại tiền cọc và hủy bỏ giao kèo. Ðiều kiện này có mục đích bảo vệ cho người định mua không bị chủ bán làm khó dễ không chịu trả lại tiền đặt cọc khi không vay được tiền mua nhà hoặc ép buộc phải tìm đến những nơi cho vay khác có điều kiện chấp thuận dễ dàng hơn nhưng phải trả lãi nặng cùng và nhiều thứ lệ phí tốn tiền khác. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ hoàn toàn được sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 2009 North Broadway, Santa Ana, CA 92706. ÐT: (714) 531-7080. Trích từ Pleiku Phố núi Forum, Oct 22, 2009 Ghi chú: hiện ở Toronto, amortzation thường từ 25 đến 30 năm, nhưng term chỉ từ một đến 5 năm, hết mỗi term phải tái vay. |
Lấy Nhà Làm Vốn Đi Vay - Hấp Dẫn Lắm? (05/04/2006) (Xem: 192)
Trong năm năm thịnh đạt của thị trường địa ốc, giá nhà tăng vọt cùng với lãi suất thấp đã khiến gia chủ thấy tài sản của mình lên giá. Họ dùng tiền vốn đã nhồi vào trong ngôi nhà làm tải sản thế chấp để vay tiền hoặc xin tái tài trợ - nghĩa là vay một khoản khác để trả lại nợ cũ, kể cả nợ thẻ tín dụng, với lãi suất nhẹ hơn. Hiện tượng ấy mặc nhiên tạo ra một khối tiền mặt rất lớn, khiến dân chúng mua xắm, tu bổ sửa sang và kích thích sản xuất kinh tế.
Bây giờ, khi lãi suất bắt đầu tăng, dù rất nhẹ nhưng cũng tăng, nhất là kể từ đầu năm nay, số cầu về loại tín dụng gọi là home-equity đã giảm, sau khi lên tới đỉnh cao nhất từ năm năm nay. Điều ấy khiến giới ngân hàng và các công ty tài trợ phải suy nghĩ.
Làm sao khuyến khích thân chủ tiếp tục lấy nhà làm vốn đi vay, nghĩa là tiếp tục vay mượn?
Hai ngân hàng lớn là Wells Fargo và Bank of America đã tung ra những chương trình mới nhằm khuyến khích thân chủ mở ra những tín khoản (line of credit) dựa trên số vốn nằm trong ngôi nhà. Nhiều công ty tài trợ khác cũng tính theo chiều hướng ấy.
Wells Fargo có chương trình giảm lãi suất từ 0,375% đến 0,50% cho các thân chủ đã mở một trương mục vãng lai với mình. Bank of America thì gửi cho các thân chủ phiếu thưởng (cutomer reward) cho phép họ giảm lại suất đến 0,50% nếu mở tín khoản trên số vốn của ngôi nhà. Còn công ty tài trợ PNC Financial Services Group đề nghị thẻ tặng PNC Bank Visa trị giá 25 đồng và hai vé máy bay cho các thân chủ mở tín khoản mới.
Chúng ta đang gặp một chiều hướng mới, là lãi suất ngắn hạn đang tăng nhanh hơn lãi suất dài hạn và nâng cao chi phí tài chánh (gọi là tài phí - financial cost) của các tín khoản vay mượn ngân hàng. Vì vậy nhiều người mới nghĩ đến loại tín dụng với lãi suất cố dịnh, nhằm bảo đảm một khoản tài phí nhất định và sẽ không tăng. Các nhà tài trợ, ngân hàng và công ty tài chánh, vì vậy mới tung ra nhiều chương trình cho vay với lãi suất cố định, có thể trong thời hạn 15 năm. Theo hệ thống ngân hàng Wachovia Corp, đến 40% thân chủ năm nay đã xin vay tín dụng địa ốc với lãi suất cố định so với 30% vào năm ngoái. Sun Trust Banks thì cho biết là 25% thân chủ đã chọn lối vay với lãi suất cố định so với có 10% vào năm ngoái.
Nói vắn tắt, khi lãi suất tăng hay giảm, các nhà tài trợ, là ngân hàng và công ty tài chánh, cũng nghĩ ra giải pháp khuyến khích thân chủ vay tiền, nhưng theo lối khác. Thân chủ là người nuôi sống họ.
Các thân chủ nên tính toán thế nào về các chương trình ưu đãi này của giới tài trợ?
Khi vay tiền, người ta cần chú ý đến nhiều yếu tố hơn là chỉ quan tâm đến lãi suất hoặc ngạch số cao hay thấp của tín khoản được đề nghị. Việc tái tài trợ là quyết định có lợi nếu mình vay một số tiền lớn và loại lãi suất biến thiên (adjustable mortgage rate) sắp tới kỳ điều chỉnh. Ngược lại, nếu thân chủ chỉ có một tín khoản nhỏ lại trả lãi suất cố định thấp thì việc tái tài trợ này không có lợi.
Ngoài ra, các thân chủ cũng còn phải chú ý đến một yếu tố khác. Đa số những người đi vay tín dụng địa ốc thường chọn loại tín dụng 30 năm, nghĩa là tuần tự trả tiền vốn trong ba chục năm. Nếu số tiền vốn cần hoàn trả đã giảm thấp thì người ta có thể thanh toán nhanh hơn, trong vòng 10 năm và giảm bớt khoản tiền lời phải thanh toán. Bớt nợ là bớt lo. Đã thế, nếu kinh tế suy trầm trong thời gian tới, ngân hàng trung ương Mỹ có thể sẽ hết nâng mà còn giảm lãi suất.
Đồng thời, những người đã vay vài năm trước một tín khoản nay có thể xin tái tài trợ với một tín khoản khác có lãi suất thấp hơn. Dù thiên hạ nói gì thì nói chứ có 10% các nhà tài trợ hiện đang đề nghị lãi suất thấp hơn lãi suất căn bản (so với 8,9% nam ngoái) và 31% đang đề nghị lãi suất chỉ bằng lãi suất căn bản prime rate, loại lãi suất thấp nhất dành cho những thân chủ đáng tin nhất.
Các thân chủ cũng còn một giải pháp khác là chọn lãi suất cố định cho một phần của tín khoản và đổi lại lãi suất biến thiên nếu như lãi suất sẽ hạ sau này. Bank of America chẳng hạn có đề nghị chương trình miễn lệ phí cho việc thay đổi thể thức này.
Kết luận vì vậy là thân chủ có nhiều giải pháp khác nhau và cần suy tính kỹ lưỡng. Và nhất là đừng quên rằng dù mình đổi qua lãi suất cố định thì trước mắt vẫn thấy tiền lời hàng tháng có thể tăng, vì nhiều người đi vay loại "chỉ trả lãi, chưa trả vốn" và các nhà tài trợ thì thường yêu cầu thân chủ mà đổi qua lãi suất cố định sẽ phải trả cả vốn lẫn lời.
|
Trích từ Việt Báo online, April 5, 2006 Mất nhà hay còn mất thêm gì khác?Cập nhật lúc 8:31:03 PM - 20/01/2011
Luật sư Trần Khánh Hưng/Viễn Đông( Ghi chú thêm: Về Thuế, không giống như ở Canada). Mối băn khoăn của nhiều nguời khi nghĩ vấn đề bị xiết nhà là không những bị mất nhà, mà nếu căn nhà bán đi vẫn không đủ trả nợ thì sao? Nhà băng có đòi những tài sản khác để trả nợ không? Việc xiết nhà có những ảnh hưởng thuế má thế nào? Tuần này chúng tôi xin bàn đến những vấn đề này. Nếu bán nhà không đủ trả nợ thì nhà băng có quyền đòi những tài sản khác để trả nợ không?
Trước hết khi bạn vay tiền nhà băng và dùng căn nhà của mình để thế chấp thì có hai loại nợ: 1. Non-recourse debt: Có hai trường hợp món nợ thuộc về loại này: Nợ để mua nhà (purchase-money loan), và bạn dùng căn nhà này để ở (primary residence). Nợ do chính người bán nhà cho bạn mượn một phần hay toàn bộ của số tiền mua nhà (seller carries back). Những món nợ kể trên, nếu bạn không trả đúng theo hợp đồng, thì chủ nợ được quyền xiết căn nhà thế chấp để trả nợ, nhưng không được xiết những tài sản khác của người vay. 2. Recourse debt: Những món nợ không thuộc vào hai trường hợp trên, chẳng hạn nợ tái tài trợ (refinance), mượn để tu bổ nhà cửa (home improvement loan), home equity loan hay equity line of credit, v.v.. Trong những truờng hợp này, nếu người vay không trả đúng hạn, thì chủ nợ có quyền xiết nhà, và nếu số tiền bán nhà vẫn không đủ trả nơ,ï thì chủ nợ có quyền tiếp tục đòi nợ trên những tài sản khác. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi chủ nợ phải qua những thủ tục thưa kiện và có phán quyết của tòa cho xiết nhà để đòi nợ. Nếu nhà băng xiết nhà tôi theo thủ tục foreclosure thì có những ảnh hưởng như thế nào đối với sở thuế? Khi nhà băng xiết nhà của bạn để bán qua thủ tục foreclosure, thì đối với sở thuế, tiền bán nhà vẫn tính như những trường hợp bán nhà bình thường, nghĩa làsố tiền khác biệt giữa giá mua và giá bán sẽ bị tính là tiền lời hay tiền lỗ (capital gain), và bạn cũng được miễn trừ thuế capital gain như bình thường. Nghĩa là nếu giá bán cao hơn giá mua, và bạn ở căn nhà này hai năm trong vòng 5 năm qua, bạn sẽ được miễn trừ thuế capital gain cho 250.000 Mỹ kim, nếu bạn độc thân;hoặc 500.000 Mỹ kim, nếu bạn có gia đình. Thí dụ: Anh Nam mượn nhà băng, sau một thời gian, anh không trả nổi tiền nhà hàng tháng, và bị nhà băng xiết nhà theo thủ tục foreclosure. Lúc này, anh vẫn còn thiếu nhà băng 250.000 Mỹ kim. Giá trị của căn nhà khi bán đối với sở thuế (adjusted basis) là 100.000 Mỹ kim. Nhà băng bán căn nhà của anh với giá 200.000 Mỹ kim. Để đơn giản hóa, chúng tôi không tính những chi phí để bán nhà (closing costs). Có hai trường hợp: Non-recourse loan: Anh Nam mượn nhà băng tiền để mua nhà: $250.000 (tiền thiếu nhà băng) – $100.000 (adjusted basis) = $150.000 (capital gain). Anh Nam phải khai với sở thuế là anh đã có150.000 Mỹ kim capital gain, và nếu anh đã ở căn nhà này 2 năm trong 5 năm qua, anh sẽ được miễn trừ, không phải đóng thuế này. Recourse loan: Anh Nam tái tài trợ (refinance): $200.000 (tiền bán nhà) – $100.000 (adjusted basis) = $100.000 (capital gain). Anh Nam phải khai với sở thuế là anh đã có $100.000 capital gain. Ngoài ra, nhà băng sẽ gửi mẫu đơn 1099-C cho anh cuối năm, với số tiền hủy bỏ nợ (cancellation of debt) income là $50.000 ($250.000 (tiền thiếu nhà băng) - $200.000 (tiền bán nhà)). Hủy nợ (cancellation of debt) nghĩa là sao? Khi bạn vay mượn tiền của nhà băng (lender), và nếu sau này bạn không thể trả được hết số nợ, và chủ nợ bỏ món nợ này, không tiếp tục đòi nữa, thì trong nhiều trường hợp, bạn phải khai thuế số tiền nợ được hủy bỏ này. Tại sao tôi phải khai với sở thuế số tiền hủy nợ? Lúc trước, khi mượn nợ, bạn có thêm món tiền này, nhưng bạn không phải khai vào số tiền thu nhập mỗi năm với sở thuế, vì sau này bạn phải trả lại số tiền mượn này. Bây giờ, nếu bạn được chủ nợ hủy bỏ nợ, thì chủ nợ của bạn sẽ khai với sở thuế sồ tiền thất thoát này, và họ sẽ gửi mẫu đơn 1099-C cho bạn, cho biết số tiền nợ được hủy bỏ là bao nhiêu. Có phải những món nợ được hủy bỏ nào cũng phải đóng thuế không? Không hẳn. Những trường hợp sau đây, món tiền huỷ nợ sẽ được miễn, không phải đóng thuế: Bankruptcy: Những món nợ được xóa qua thủ tục khai phá sản không bị tính là những thu nhập phải đóng thuế (taxable income). Insovency: Nếu số tiền bạn còn nợ nhiều hơn tổng số tài sản hiện có của bạn, thì một phần hay toàn bộ của món nợ huỷ bỏ sẽ không phải đóng thuế. Ngoài ra, để giúp cho những người bị xiết nhà, sở thuế đã ban hành luật thuế Mortgage Forgiveness Debt Relief Act, và nếu hội đủ điều kiện, bạn có thể được miễn trừ đóng thuế này. Muốn được miễn trừ phải có những điều kiện gì? Luật thuế miễn trừ đòi hỏi những điều kiện sau đây: Việc bán nhà theo thủ tục foreclosure xảy ra từ năm 2007 cho đến năm 2012. Căn nhà bị xiết được thế chấp cho món nợ, và số tiền mượn phải được dùng để mua nhà (purchase), xây nhà (build), hay tu bổ căn nhà (substantial remodel). Căn nhà bị xiết phải là căn nhà bạn ở, không phải là nhà cho thuê(rental property) hay nhà nghỉ mát (vacation home). Số tiền nợ nhà băng không được quá $2.000.000 cho một cặp vợ chồng, hay $1.000.000 cho một người nếu hai vợ chồng khai thuế riêng (married couple filing separately). Sau khi mua nhà, tôi tái tài trợ (refinance) để mượn thêm tiền thì sao? Nếu bạn tái tài trợ thì số tiền tương đương với món nợ trước khi bạn tái tài trợ sẽ được tính vào tiền miễn trừ của luật thuế này. Đây chỉ là một số kiến thức tổng quát về vấn đề xiết nhà (foreclosure), không phải là cố vấn pháp luật. Mọi thắc mắc và tham khảo về vấn đề luật pháp, xin liên lạc với văn phòng luật sư Trần Khánh Hưng (David K. Tran) qua số điện thoại (714) 839-4077, hoặc E-mail đến davidtran@dktran.com, hay gửi thư đến Law Offices of David K. Tran, 15446 Brookhurst Street, Westmisnter CA 92683.
|
Nhiều trường hợp, người vay tiền bị từ chối với lý do không đáng
|
Mortgage và thất nghiệpMột số công ty bảo hiểm món nợ trả tiền thế cho chủ nhà thất nghiệp Ðây là sáng kiến không những cứu con nợ gặp cơn khó khăn bất ngờ mà còn cứu luôn cả cái túi của các hãng bảo hiểm món nợ mua nhà QUẬN CAM 03-06 (TH).- Bị thất nghiệp, bị tai nạn hay ốm nặng nằm bẹp ở nhà mấy tháng, ai không khỏi âu lo khi mỗi đầu tháng phải trả tiền nhà cho ngân hàng? Nợ nhà là cái khoản tốn kém nặng nhất cho một gia đình trung lưu, tháng nào xào tháng nấy. Nhiều người, khi mua nhà lần đầu đã trả trước dưới 20% (downpayment) nên chủ nợ buộc phải mua bảo hiểm cho món nợ. Người ta sợ rằng, vì lý do gì đó, con nợ không tiếp tục trả tiền hàng tháng, chủ nợ phải làm thủ tục siết nhà để bán đấu giá, thâu hồi lại vốn liếng đã bỏ ra cho vay. Ðó là chuyện bình thường xảy ra ở xứ này. Con nợ thất nghiệp, tiền chạy gạo còn khó khăn thì lấy đâu ra để trả tiền nhà? Nếu bán được nhà, người ta chắc chắn tung nhà ra bán trên thị trường để giải quyết khó khăn tài chính, chứ không đợi đến lần ngân hàng tịch thu. Nói khác, con nợ thường chỉ buông căn nhà ra cho chủ nợ làm thủ tục tịch thu và bán đầu giá khi họ ở cùng đường, không còn giải pháp nào khác để cứu vớt. Trong trường hợp con nợ phải mua bảo hiểm món nợ (MI) hay (PMI), các hãng bảo hiểm món nợ phải bồi thường cho chủ nợ các thiệt hại xảy ra khi căn nhà phải tịch thu và đem bán lại. Ðể giảm thiểu thiệt hại về phần họ, một số hãng bảo hiểm món nợ nhà đưa giải pháp bảo đảm trả nợ ngân hàng thay cho con nợ từ 6 đến 9 tháng với hy vọng con nợ có cơ hội vượt qua được cơn khó khăn tiền bạc bất thường. Ít ra có hai công ty bảo hiểm món nợ nổi tiếng quyết định thử nghiệm phương cách này. Công Ty MGIC Investment Corp., hồi tuần trước loan báo một chương trình như thế dành cho những người mua nhà có ít tiền trả trước (downpayment under 20%) mà họ gọi là chương trình “bảo vệ món nợ tiền nhà”. MGIC cho hay chương trình này hoàn toàn miễn phí cho giới tiêu thụ chứ không tiềm ẩn trong đó sự tốn kém nào với số tiền trả cho chủ nợ lên tới $2,000 một tháng và có thể kéo dài tới 9 tháng trong trường hợp con nợ bất ngờ bị thất nghiệp hoặc mất khả năng làm việc. Tuy nhiên, chương trình này chỉ giúp cho những người nào không có khả năng trả nợ cho chủ nợ trong 5 năm đầu (kể từ khi mua nhà) chừng nào công ty MGIC còn đứng bảo hiểm cho món nợ. Theo đó MGIC sẽ trả cho ngân hàng hay công ty tài trợ (chủ nợ) tối đa là $18,000 ($2,000 x 9 tháng). Trong dịch vụ kinh doanh bình thường, MGIC chỉ cung cấp bảo hiểm món nợ cho các công ty tài trợ, bồi thường cho họ gặp trường hợp con nợ “xù nợ” dẫn đến thiệt hại cho chủ nợ khi tịch thu và phát mãi căn nhà. Chương trình mới của MGIC được bổ túc vào với chương trình bảo hiểm món nợ hiện có. Patrick Sinks - tổng giám đốc điều hành của MGIC, nói rằng cái khoản bảo vệ món nợ cho người thất nghiệp “có thể tử tế đến không thể tưởng được” nhưng thật ra người ta cũng không “vị tha” hay “nhân đạo” hoàn toàn đâu. Tuy được tiếng cứu người nhưng sự thực thì họ cứu họ trước. MGIC tin rằng họ sẽ đỡ được rất nhiều tiền bằng cách ứng trước tiền trả nợ cho con nợ thay vì để cho chủ nợ tịch thu mà họ, cuối cùng, là kẻ “lãnh cán búa”, tức phải trả cho nhà tài trợ số tiền bị thiệt vì hành động “xù nợ” của con nợ. Trong khoảng thời gian từ khi thất nghiệp, mấy ai chịu để cho mất nhà một cách dễ dàng? Ai cũng cố bám lấy cứ sở cuối cùng là căn nhà và bằng cách này hay cách khác, người ta phải kiếm ra tiền mà tiếp tục sống (và tiếp tục kéo cày trả nợ). Theo lời ông Sinks, thất nghiệp và bệnh hoạn là hai nguyên do chính dẫn đến tình trạng buông căn nhà cho chủ nợ tịch thu. Bởi vì khi con nợ buông tay và chủ nợ bán đấu giá, không thu hồi lại đủ vốn, MGIC là công ty phải bỏ ra hàng chục ngàn đô la để trả cho chủ nợ bị thiệt hại của từng trường hợp. Bằng cách giúp con nợ cơ hội kiếm tiền trở lại, MGIC tin rằng số tiền họ bỏ ra trả cho nhà tài trợ (dù tối đa đến 9 tháng) mà con nợ gượng lại được, cũng còn đỡ tốn kém hơn là phải è cổ ra bồi thường những số tiền lớn hơn. Tuy nhiên, công ty này đặt ra một số giới hạn. Thứ nhất, họ chỉ giúp cho những con nợ nào trả trước (downpayment) từ 10% hoặc ít hơn. Thứ hai, người đó phải có điểm số tín dụng từ 620 điểm trở lên. Thứ ba, khoản bảo hiểm miễn phí đó chỉ có giá trị đối với các công ty tài trợ sử dụng MGIC là công ty bảo hiểm món nợ căn bản. Một công ty bảo hiểm món nợ khác tên là Genworth Financial Corp., gần đây “ăn chịu” với đại gia trong thị trường tài chính là GE Mortgage Insurance Co., và các bộ phận tài chính khác cũng của Ðại Công Ty G.E., cũng đang thử nghiệm một chương trình khác tương tự mà họ cũng nói rằng sẽ không tạo thêm tốn kém nào thêm cho người vay nợ. Kế hoạch của Genworth là giúp con nợ trả hàng tháng lên đến $2,500 cho chủ nợ suốt trong 6 tháng khi con nợ bị thất nghiệp bất ngờ. Khoản tiền hàng tháng vừa kể bao gồm luôn cả tiền thuế bất động sản (trả cho chính phủ) tiền bảo hiểm nhà, tiền lời và tiền vốn trả cho chủ nợ (danh từ chuyên môn trong nghề viết tắt là PITI = Principal, Interest, Tax, Insurance). Tuy nhiên, chương trình này chỉ được dành cho năm đầu tiên khi người ta mới mua nhà. Sau năm đầu, con nợ có thể tham gia chương trình bảo hiểm phụ trội nhằm dùng chương trình bảo hiểm phụ trội này trả cho chủ nợ, gặp trường hợp khó khăn tài chính bất thường. (Ðây cũng tương tự như chương trình bảo hiểm cho món nợ thẻ tín dụng mà nhiều công ty tín dụng đã áp dụng từ nhiều năm qua). Tương tự như chương trình của MGIC, chương trình của Wenworth chỉ có hiệu lực đối với các con nợ của nhà tài trợ sử dụng bảo hiểm món nợ của công ty này. Có điều họ không đòi hỏi con nợ phải có điểm số tín dụng cao mới chấp nhận, và cũng không có giới hạn tiền trả trước nhiều ít ra sao (loan-to-value limitations). Hiện nay, đang có khoảng 75 công ty tài trợ trên cả nước có các chương trình đặc biệt tương tự như vậy dưới hình thức “Bảo vệ món nợ mua nhà” (Mortgage Guardian) phòng trường hợp thất nghiệp”. Nhưng người ta phải trả thêm phí khoản phụ trội cho chương trình này. Càng ngày người ta thấy lợi ích của các chương trình giúp con nợ tránh tình trạng bị tịch thu nhà khi thất nghiệp hay đau ốm. TRẦN GIA Trích từ báo Người Việt online, June 3, 2004 |